“Kənardan ianə verən donorlar da artıq Ermənistandan bezib” – Aydın Hüseynovla MÜSAHİBƏ / FOTOLAR- VİDEO

Metbuat.az-ın budəfəki qonağı millət vəkili, Yeni Azərbaycan Partiyasının Siyasi Şurasının üzvü və Qaradağ rayon təşkilatının sədri Aydın Hüseynovdur.

Aydın müəllimlə bir sıra siyasi, iqtisadi və beynəlxalq məsələləri müzakirə etmişik.

- Aydın müəllim, əvvəlcə istəyərdim bu il keçiriləcək prezident seçkilərindən danışaq. Hazırlıqlar necə gedir, eyni zamanda Yeni Azərbaycan Partiyası seçkilərə necə hazırlaşır?

- 2018-ci il Azərbaycanda prezident seçkiləri ilidir. Bilirsiz ki, Mərkəzi Seçki Komissiyası prezident seçkilərinin gününü elan edir, namizədlər qeydiyyata alınır və digər prosedurlar həyata keçirilir. Həmin dövrdən sonra Yeni Azərbaycan Partiyası və digər partiyalar, ictimai qurumlar təbliğata başlayırlar. Hesab edirəm ki, bu gün prezident seçkiləri ilə bağlı hər hansı partiyanın və ya şəxsin fikir söyləməsi tezdir. Ancaq Yeni Azərbaycan Partiyasının hərgünkü fəaliyyəti elə seçkilərlə bağlıdır, seçkilərə hazırlıq, seçkidən sonra onun təhlil olunması işləri gedir. Bildiyiniz kimi, YAP-ın həm rayon təşkilatları, həm şəhər təşkilatları var, mərkəzi aparatı, icra katibliyi var. Yəni fəaliyyətinin əsas önəmli hissəsi seçkilərdi, seçkilərə hazırlıqdı, seçki dövründəki müəyyən təhlillərin aparılmasıdı və s. bütün bunlar gündəlik işin tərkibidi.

Yeni Azərbaycan Partiyasının prezident seçkilərində heç bir problemi olmayacaq. Çünki YAP-ın lideri, ölkə prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan vətəndaşları tərəfindən birmənalı olaraq dəstəklənir və xalq arasında böyük nüfuza malikdir. Bunu beynəlxalq reytinq müəyyənləşdirən qurumlar da təsdiqləyir.

- Bildiyimiz kimi, bu il Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyilə əlaqədar prezident İlham Əliyev bu ili “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ili elan etdi. Bundan əlavə, bu il həm də Azərbaycan Parlamentinin 100 illiyidir. İstəyərdim həm dövlət başçısının qərarı ilə bağlı fikrinizi öyrənək. Həm də bu il Parlamentin 100 illiyi ilə bağlı hansısa işlər görüləcəkmi?

- Bildiyiniz kimi, cənab prezidentimiz 2018-ci ili Cümhuriyyət ili elan etdi. Bu, cənab prezidentin ulu öndər Heydər Əliyevin ideyalarına və strategiyasına sədaqətinin bir nümunəsi idi ki, bu qərarı verdi. Ulu öndərimiz də o dövrdən başlayaraq Xalq Cümhuriyyətinə, Şərqin ilk demokratik respublikasına çox böyük önəm vermiş, onun liderlərinə, o dövrdə hökumətdə təmsil olunan insanlara, onların xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə çox önəm verib. Bu gün də cənab prezident İlham Əliyev bu strategiyanı davam etdirir.

Bu il Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinin qeyd edilməsi Azərbaycan xalqının dövlətçilik ənənələrinin davamı deməkdir. Xalq Cümhuriyyəti doğrudan da Azərbaycanın tarixində mühüm rol oynayıb, Şərqdə ilk demokratik dövlət və parlamentli respublika olub. Həmin dövrdə bizim ordumuz yaranıb, yəni 23 ay ərzində bir dövlətə hansı önəmli addımlar lazımdırsa, o addımlar atılıb. Bu gün də bizim həmin tarixi yüksək səviyyədə qeyd etməyimiz onu göstərir ki, Azərbaycan öz dövlətçilik ənənələrinə, demokratik prinsiplərinə, öz tarixinə bu gün də sədaqət nümayiş etdirir və onu gələcək nəsillərə daha bariz şəkildə ötürür.

- Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin sonuncu iclasında qeyd etdi ki, 2017-ci il dünyanın bir çox ölkələrində qarşıdurmalar, müharibələr baş versə də, Azərbaycanda sabitlik hökm sürdü. Dünyada bu qədər qarşıdurma, gərginlik olduğu halda, ölkəmizdə bu cür sabit vəziyyətin olması nəyin nəticəsidir?

- Çünki biz o xaosu, anarxiyanı, başlı-başına olmağı, hökumətsizliyi, dövlətsizliyi, 1991-92-93-cü ilin əvvəllərində yaşadıq, o qarşıdurmanın nə olduğunu gördük. Torpaqlarımızı itirdik, şəhidlər verdik, vətəndaş müharibəsi törədildi, iqtisadiyyatımız çökdü, dövlətçiliyimiz məhv olma ərəfəsinə gəldi. Ulu öndərimizin çox böyük qətiyyəti, siyasi uzaqgörənliyi, diplomatik və sərkərdə bacarığı nəticəsində, yəni Heydər Əliyev şəxsiyyətindən və təcrübəsindən irəli gələrək bütün bunların qarşısı alındı və Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevə söykənərək, arxalanaraq, Heydər Əliyev də xalqına arxalanaraq müstəqil Azərbaycan dövlətini daha da möhkəmlətdi. Ona görə də artıq indiki nəsil o dövrü görüb və dövrə heç kim qayıtmaq istəmir. Ona görə də müstəqilliyimizi əldən vermək istəmirik və verməyəcəyik də. Ulu öndərimiz Heydər Əliyevdən sonra prezident İlham Əliyev onun ideyalarını çox sədaqətlə davam etdirdi. Azərbaycan xalqının maraqlarını, istəklərini Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi strategiya üzrə davam etdirir. Bu gün prezident İlham Əliyevlə də Azərbaycan xalqı arasında çox böyük qarşılıqlı inam var, hörmət var və dövlət başçısının ətrafında birləşən xalqımız doğrudan da çox böyük uğurlar əldə edib. Bu günlərdə beynəlxalq iqtisadi forum Azərbaycanı inkişaf etməkdə olan ölkələr sırasında inklüziv inkişaf indeksləri üzrə 3-cü yerdə göstərib. Bu, inklüziv iqtisadi inkişaf, yəni mövcud resurslardan hər bir Azərbaycan vətəndaşının bərabər şəkildə bəhrələnməsi deməkdir. Səhiyyədən bərabər istifadə, insan kapitalı, məşğulluq və s. bu kimi indikatorlar üzrə təhlillər aparılır və Azərbaycan dünyada 3-cü yeri tutur. Bu, çox böyük nəticədir. Bu onu göstərir ki, doğrudan da bu gün Azərbaycanda insana, insan kapitalına, sosial təbəqəyə çox böyük dövlət qayğısı, diqqəti var. Dövlətin əsas siyasətinin önəmli istiqaməti bu sahəyə yönəlib. Mən digər beynəlxalq qurumların Azərbaycana verdiyi qiymətləri hələ sadalamıram. Ölkəmizdə aparılan çox böyük layihələr, Bakı-Tbilisi-Qars, Azəri-Günəş yataqlarının yenidən işlənməsi, Qərb, Şərq istiqamətində, Şimal, Cənub istiqamətində gələcəkdə böyük loqistik mərkəzlərin yaranması, TANAP, TAP layihəsi, bütün bunları düşünəndə biz görürük ki, doğrudan da Azərbaycan nə qədər böyük layihələrə imza atıb. Bu nəyin sayəsində olur? Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti, siyasi iradəsi və Azərbaycan xalqına söykənməsinin nəticəsidir. Bu layihələri biz ona görə icra edə bildik ki, vəsaitimiz oldu, iqtisadiyyatımız inkişaf etdi, investisiya cəlb olundu, investisiyalar qoyuldu. Bütün bunların hamısı stabilliyi şərtləndirən əsas amillərdir.

- Aydın müəllim, 2017-ci ildə həm qeyri-neft sektorunda, həm sənayedə, həm də kənd təsərrüfatında müəyyəm artımlar əldə olundu. Bu il hansı sahələrin daha çox inkişafı nəzərdə tutulur və artım gözlənilirmi?

- Artım əlbəttə gözlənilir. Həm Dünya Bankı, həm Beynəlxalq Valyuta Fondu Azərbaycanın ümumi daxili məhsulunun 1,5% artacağını proqnozlaşdırır. Bu isə onun nəticəsidir ki, Azərbaycanda aparılan islahatlar bir elmə, metodologiyaya söykənir, iqtisadi təhlillərə, dövlət proqramlarına söykənir. 2016-cı ilin dekabrında cənab prezidentin sərəncamı ilə iqtisadiyyatın 12 sektorunu əhatə edən Strateji Yol Xəritəsi təsdiqləndi. Strateji Yol Xəritəsində hər bir sahənin inkişaf perspektivləri müəyyələşdirilir və onun monitorinqləri aparılır. Hər dəfə monitoriqlər aparılanda biz görürük ki, doğrudan da Strateji Yol Xəritəsində nəzərdə tutulan istiqamətlər üzrə ölkəmizdə çox böyük, önəmli işlər həyata keçirilir. Kənd təsərrüfatı, turizm, sənaye sahəsində, eləcə də, yaxın gələcəkdə Azərbaycan çox böyük kosmik ölkələr sırasında olacaq və ikinci süni peykimizi orbitə çıxarmaqla bağlı artıq cənab prezidentimiz də öz fikirlərini bildirib. Yəni müasir texnologiyanın, kommunikasiya texnologiyalarının yeni inkişaf mərhələsi Azərbaycanda öz inkişaf meyllərini müəyyənləşdirəcək. Dediyim kimi, qeyri-neft sektorunun bütün sahələrində çox böyük uğurlar əldə edəcəyik. Təsadüfi deyil ki, kənd təsərrüfatında 4,1% artım əldə olunub, qeyri-neft sektorunda 2,5%, qeyri-neft sənayesində 3,1% nailiyyətlərimiz mövcuddur, eləcə də bank sektorunda. Artıq manatla əmanət qoyuluşu keçən illə müqayisədə 30%-ə qədər artıb. Valyuta ehtiyatlarımız 4,5 milyard dollar artıb. Xarici ticarət dövriyyəmiz 6,2 milyard müsbət saldo ilədir. Manatımız stabillləşib. Bütün bunların hamısı onu diqtə edir ki, gələcəkdə uğurlarımız daha çox olacaq.

- Dağlıq Qarabağla bağlı danışıqlar intensivləşib. Ötən il də bir neçə dəfə görüşlər oldu, həm dövlət başçıları səviyyəsində, həm xarici işlər nazirləri səviyyəsində. Xarici işlər nazirlərinin bir neçə gün öncə də görüşü keçirildi. 2018-ci ildə Dağlıq Qarabağla bağlı hansısa nəticə əldə eləmək olarmı, dönüş ili ola bilərmi?

- Qarabağla bağlı dönüş ili artıq var, 2016-cı il dönüş ilidir, Azərbaycan ordusu öz sözünü dedi. Azərbaycanın Ali Baş Komandanı öz qətiyyətini göstərdi. Bununla həm beynəlxalq təşkilatlar, həm də ATƏT-in Minsk qrupu ölkələri də məşğul olur. Bildiyiniz kimi, bir neçə gün öncə Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov Edvard Nalbandyanla görüşdü. Elmar Məmmədyarov da öz çıxışlarında qeyd etdi ki, görüşdən razı qaldı, yəni bu görüş artıq bəhrəli, səmərəli görüş olacaq. Bilirsiz, Ermənistanın artıq qaçmağa yeri yoxdur. Beynəlxalq aləmi aldatmağın artıq son yoludur. Bu gün görürlər ki, doğrudan da Ermənistan işğalçılıq siyasəti həyata keçirir, separatçılıqla məşğuldur. Ermənistanın bu separatçılıq hərəkətləri artıq Avropaya keçib. İspaniyada baş verən proseslərdə Avropanın artıq özü gördü ki, bu kimi separatizmə rəvac vermək olmaz. Yaranan separatizm görün Avropanı nə günə qoya bilər, Kataloniyadakı vəziyyəti gördük. Artıq beynəlxalq təşkilatlar, Minsk qrupunun 3 həmsədri Amerika, Fransa, Rusiya öz münasibətini bildirib. Madrid prinsipləri var, Azərbaycan bu prinsiplərdəki münaqişənin mərhələli həllinə tərəfdardır. Ancaq Ermənistan həmişə danışıqlar masası arxasına oturanda müəyyən bəhanələrlə vaxt uzadır. Vaxtı nə qədər uzatmaq olar? Birinci növbədə Azərbaycanın yaxşı mənada səbri tükənib, digər tərəfdən Azərbaycan çox böyük, müasir silahlarla təchiz olunan, güclü, qətiyyətli ordusu var. Azərbaycanın iqtisadiyyatı inkişaf edib, ölkəmizin iqtisadiyyatı Cənubi Qafqazın iqtisadiyyatın 85%-nə bərabərdir. Bizim əhalimiz artıq, 10 milyonu keçir, əhalinin sayı da öz sözünü deyir. Yəni bütün göstəricilərdə biz Ermənistanı dəfələrlə qabaqlamışıq.

Sadəcə olaraq cənab prezidentimiz dəfələrlə qeyd edib ki, Azərbaycan müəyyən diplomatik danışıqları səbrlə gözləyir, bu yolla həll olunmasa, əlbəttə öz torpaqlarını, suverenliyini qorumaq Azərbaycanın müstəsna hüququdur. Onu göstərməyə də hər an hazırdır və göstərir də. Danışıqlara gəldikdə isə, fikir verin, 5 il, 10 il qabaq Ermənistanla danışmaq bir az çətin idi, müəyyən bir müddət Ermənistan danışıqlara oturmaqdan yayınırdı. Ancaq görürsüzmü, beynəlxalq təşkilatlar onları məcbur etdi, əslində Azərbaycan məcbur etdi, beynəlxalq təşkilatlar da öz sözünü dedi. Azərbaycan məcbur etdi ki, otursun, danışıqlar aparsın. İndi orda da prezident seçkiləridir, seçkilərlə bağlı müəyyən situasiyalar olur, Rusiyanın özündə də seçkilər olacaq. Yəni bu kimi məsələlər var. Bununla belə ən başlıcası odur ki, Azərbaycan prezidenti xalqının fikrini, istəyini, iradəsini ifadə edərək birbaşa bəyan edib ki, Azərbaycan ərazisində ikinci Ermənistan dövləti yaradılmayacaq. Nə həll olunsa, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində, suveren hüquqları çərçivəsində həll olunacaq, bu birmənalıdır. Azərbaycan həmişə çalışır ki, münaqişə tez həll olunsun. Əslində münaqişə nə qədər tez həll olunsa, bu, Ermənistanın xeyrinədir. Fikir verirsinizmi, Ermənistan bütün qlobal layihələrdən kənarlaşdırılıb, Bakı-Tbilis-Qars layihəsi Ermənistan üçün ən böyük zərbədir. Digər tərəfdən TANAP, TAP layihəsi, Ermənistandan kənar keçib. İranla bildiyiniz kimi, bir neçə gün öncə Rəşt-Astara dəmir yolunun işə salınması ilə bağlı Azərbaycan dövləti 500 milyon dollar vəsait ayırdı. Yəni artıq bu dəmir yolu vasitəsilə İranla da iqtisadi münasibətlərimiz Ermənistanı tamamilə blokadaya salır. Ermənistan özü-özünü blokadaya salır, özü bu layihələrdən kənarlaşıb, özü-özünü təcrid edib. Bu təcridetmə də Ermənistanı məhvə sürükləyir, çünki iqtisadiyyatı bərbad şəkildədir. Nə qədər ianələr hesabına yaşamaq olar, kənardan ianə verən donorlar ki, var onlar da Ermənistandan bezib.

- Qeyd etdiyiniz kimi, bu il Azərbaycanla yanaşı Ermənistanda da seçkilər keçiriləcək. Əgər Ermənistanda siyasi rejim dəyişərsə, prezident dəyişərsə, danışıqlarda Dağlıq Qarabağla bağlı hər hansı dəyişikliyə səbəb ola bilərmi?

- Əgər Ermənistan müstəqil siyasət yeritsə, bu ölkədə gedən prosesləri proqnozlaşdırmaq olar ki, bu ölkənin müstəqil siyasəti var, bu məsələyə qarşı bu addımı atacaq. Ancaq Ermənistan müstəqil siyasət yeritmir, ona görə də Ermənistanda nə baş verəcəksə, bunu proqnozlaşdırmaq çətindir. Ermənistan müstəmləkədir, sərbəst ölkə deyil. Gah Avropaya meyl edir, gah Şimala, gah Şərqə, gah Qərbə. Yəni Ermənistanda stabil bir dövlət yoxdur, özünün konkret xarici siyasəti yoxdur, özünün müstəqil siyasəti olmadığına görə də, oradakı prosesləri proqnozlaşdırmaq bir az çətindir. Ona görə də gərək regiondakı bir çox ölkələr nə edəcək onu proqnozlaşdırasan.

- Bildiyimiz kimi, bəzi beynəlxalq qurumlar, təşkilatlar istər Dağlıq Qarabağ, istərsə də digər məsələlərdə bəzi hallarda Azərbaycana qarşı qərəz nümayiş etdirirlər. Prezident İlham Əliyev də bir neçə dəfə bununla bağlı sərt çıxışlar edib. Ölkəmizə qarşı qərəzin, ikili standartın səbəbi nədir, nəyə görə baş verir?

- Birinci növbədə, bilirsiz ki, erməni diasporası bütün dünyaya yayılıb. Onlar uzun illərdir durmadan Azərbaycana qarşı çalışırlar, nəyi bacarırlarsa, Azərbaycanı nüfuzdan salmaqdan ötəri, əleyhinə təbliğat aparırlar. Bəzən də elə olur ki, erməni diasporasının maliyyə qaynaqlarının təsirinə düşən müəyyən mərkəzlər olur ki, o mərkəzlər də ermənilərin sifarişini yerinə yetirir. Çox təəssüflər olsun ki, bəzən Azərbaycanın özündə də belələrini tapmaq olur. Azərbaycanda yaşayasan, bu torpağın övladı olasan, vətəndaşı olasan, ancaq dolayısı və ya birbaşa yolla ermənilərin təsirinə düşəsən. Azərbaycana qarşı atılan o iftiralara sən də səs verəsən. Bizdə təəssüf hissi doğuran odur. Azərbaycanın konkret xarici siyasəti var və dövlətimiz özünü bütün risklərdən, təsirlərdən qorumaq instinkti çox güclüdür. Həmin mərkəzlər Azərbaycana qarşı heç bir şey edə bilməz. Azərbaycan xalqı ilə prezident arasında çox böyük əlaqələr var, iqtidarla xalq arasında güclü birlik var. Bu birlik olan yerdə o cür mərkəzlərin Azərbaycanı nüfuzdan salmaq üçün hər hansı addım atmasının bizə elə bir təsiri olmayacaq.

- Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə bir sıra islahatlar həyata keçirilir. Bu il hansısa islahatların həyata keçirilməsi gözlənilirmi?

- Azərbaycanda islahatlar mütəmadi olaraq davam edir, keçirilir. Dövlət proqramları mövcuddur. Dövlət proqramlarının icrası ilə əlaqədar olaraq iqtisadi islahatlar keçirilir, maliyyə sistemində, bank sistemində böyük islahatlar keçirilir, struktur dəyişikliyi aparılır. Əlbəttə bu islahatlar yeniləşir, yeni, müasir çağırışlara uyğun olaraq o islahatlar keçirilir. O islahatlar həyata keçirilir deyə, bizim uğurlarımız daha çox olur.

- “2014-2018-ci illər Azərbaycan regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı Dövlət Proqramı”-nın icrası necə həyata keçirildi, qarşıya qoyulan məqsədlərə nail olundumu? Hansı işlər görülüb, hansı işlər qalıb?

- Bildiyiniz kimi, üç dövlət proqramı mövcuddur. Birinci proqram 2014-cü ildə qəbul olunub. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı Dövlət proqramı çox mükəmməl idi və bu, cənab prezident İlham Əliyevin birbaşa müəllifliyi ilə tərtib olunan proqram idi. Bu proqramların icrasının nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycanda çox böyük infrastruktur layihələri həyata keçirilir, bütün ölkə enerji ilə təmin olunur. Vaxt var idi Azərbaycan enerjini kənardan alırdı, amma indi özünü enerji ilə tam təmin edir, hətta xaricə də enerjini ixrac edirik. Yol infrastrukturu, böyük sosial infrastrukturlar, xəstəxanalar, 600-dən çox xəstəxana tikilib, inşa olunub, bərpa olunub, eləcə də mədəniyyət evləri, məktəblər. Azərbaycanın ən ucqar kəndlərində belə müasir tipli məktəblər, idman kompleksləri fəaliyyət göstərir. Turizmlə bağlı böyük otel şəbəkələrimiz var, turizm bazalarımız var, eləcə də kənd təsərrüfatı ilə bağlı. Yəni bütün bunlar hamısı qəbul olunan proqramların icrasının nəticəsidir. Konkret olaraq neftdən gələn gəlirlər çox düzgün şəkildə infrastrukturlara, böyük layihələrə yönəldildi və bu, dediyim kimi, Dövlət proqramlarının icrasının nəticəsidir. Dövlət proqramlarının icra olunması ilə bağlı prezident İlham Əliyev bütün regionlarda olurdu, bütün yeni layihələrin, məsələn, böyük komplekslərin təməlqoyma mərasimi olsun, yaxud da onun böyüklüyündən-kiçikliyindən asılı olmayaraq, bütün bu işlərə həm əvvəlcədən nəzarət edilməsi, həm sonradan onun istifadəyə verilməsində iştirak edirdi. Yəni bu məntiqə gəlmək istəyirəm ki, proqram mövcuddur və eyni zamanda o proqramın icrası, gedişi daima cənab prezidentin diqqət mərkəzindədir.

- Aydın müəllim, istəyərdim beynəlxalq aləmdə baş verən hadisələrlə bağlı da sual verim. Bildiyimiz kimi, Türkiyə Afrində böyük bir əməliyyata başlayıb. Bu əməliyyatla bağlı istəyərdim fikirlərinizi öyrənək, həm xarici ölkələrin bu əməliyyata münasibəti və bu əməliyyatdan gözlənilən nəticə nədir?

- Siz fikir verirsinizmi Türkiyədə son illərdə nə qədər böyük terror hadisələri baş verdi. Son 10 ildi Türkiyə daima terror təhdidlərinin təsirindədir. Türkiyənin özü qüdrətli bir dövlətdir və o dövlət öz vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin etməkdən ötrü bu addımları mütləq atmalı idi. Çünki dediyim kimi, İstanbulun özündə, Ankarada, digər böyük şəhərlərdə 100-dən çox terror hadisəsi baş verib. Elə terror hadisələri var orda 50-60 nəfərdən çox adam həlak olurdu. Sadəcə olaraq bu, daimi bir qorxu idi. Türkiyə dövləti də görür ki, bunun sərhədlərində belə bir terror qruplaşması fəaliyyət göstərir. Belə olduğu halda Türkiyə nə etməlidir? Türkiyə öz vətəndaşlarını, ölkəsini terrordan qorumaq üçün bu addımı atmalıdır. Digər dövlətlər də qəbul etməlidir ki, orada o terror təşkilatları, o silahlı terrorçular varsa, Türkiyədən sonra ətraf ölkələr üçün də təhlükə mənbəyidir. Əslində Türkiyəyə sağ ol deyilməlidir ki, terrorçuları zərərsizləşdirir. Öz vətəndaşlarını terror təhdidindən xilas edirsə, elə qonşu ölkələri də terrordan qoruyur.

- Bəs, ümumilikdə Suriya münaqişəsində bu il gözlənilən nədir? Bildiyimiz kimi, ötən il münaqişə ilə bağlı həm Astana görüşü oldu, həm İran, Rusiya, Türkiyə münaqişənin azaldılması üçün razılığa gəldilər.

- Əlbəttə, əvvəlki illərdə müqayisədə vəziyyət dəyişib, İŞİD Suriyanın yarısı işğal etmişdi. Amma indi İŞİD-in Suriyadakı fəaliyyətinin heç onda biri yoxdur. Bunun özü çox müsbət bir haldır. Əlbəttə, getdikcə regionda stabilləşmə gedir və Suriya məsələsində əsas qaynar nöqtələr yox olub.

- Suriyadan son düşmüşkən, Aydın müəllim, Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov bu yaxınlarda Fransada bir sıra görüşlər keçirdi, elə fransalı həmkarı ilə də görüşdü. Bu görüşlərdə qeyd etdi ki, Fransanın bəzi şirkətləri qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasının bəzi şirkətləri ilə əlaqədədir. Bununla bağlı Fransa bir addım atmalıdır və qarşısını almalıdır. Suriya məsələsinə gəldikdə isə qeyd elədi ki, Suriyadan gələn ermənilər Dağlıq Qarabağa yerləşdirilir və bir də Cəbrayılda kilsə tikilir. Bunu da son olaraq bizim üçün şərh edərdiz

- Ermənistan Azərbaycanı qıcıqlandırmaqdan ötəri bu addımlarını atır. Elə ki, qaldı hər hansı şirkətlə əlaqəyə, biri var dövlətin mövqeyi, biri də var o dövlətdə fəaliyyət göstərən hər hansı bir şirkətin mövqeyi. Fransa dövləti Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır, bu, işin ən önəmli hissəsidir. Şirkətin isə iqtisadi maraqları var. Dediyim kimi, Fransanın özündə də erməni diasporası qüvvətlidir. Orada da çoxlu ermənilər yaşayır. Həmin şirkəti gedib araşdırsaq, sahibi də erməni olacaq. Bu ermənidirsə, bizimlə bağlı erməni xislətinə məxsus addım atmalıdır. Başlıcası budur ki, bütün beynəlxalq institutlar, dövlətlər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü qəbul edir, tanıyır, bu belə də olmalıdır, başqa bir forması da yoxdur bunun.

O ki, qaldı ermənilərin Cəbrayılda kilsə tikməsi məsələsinə, əgər biz Cocuq Mərcanlıda Qarabağa böyük bir qayıdış ediriksə, onlar da nəsə bir iş etməlidir. Digər tərəfdən isə, Ermənistan heç əmək haqlarını verə bilmir, dövlətin özündə normal bir şərait yoxdur, erməni vətəndaşları maaşlarını ala bilmir. Onların sosial durumuna baxın, iqtisadi durumuna baxın, acınacaqlı şəkildədir. Onun imkanı olsa, gedib kilsəni yox, məktəbi tikər, xəstəxananı tikər. Bu sadəcə olaraq provakasoya xarakterli bir addımdır ki, gətirib orada kilsə tikir. Biz bu məsələləri çox da ürəyimizə salmayaq. Tiksin eybi yox, ərazi bizimdir, torpaq bizimdir, o torpaqda suveren hüquqlarımız mütləq bərpa olunacaq.


- Bəs, Suriyadan gətirilən ermənilərin Dağlıq Qarabağa yerləşdirilməsi necə?

- Bu təzə deyil, ermənilər Yerevana haradan gəlib, Xankəndinə haradan gəlib, Qarabağa, Zəngəzura, Göyçəyə haradan gəlib? Ermənilər elə tarixən Suriyadan, Yaxın Şərqdən axışıb gəliblər ora. Bu faktlar da var. Sizin saytınız var, yaxşı da oxunaqlı, əhatəsi böyük olan saytdı. Saytın üstünlüyü var ki, istənilən ölkədən girib oxumaq olur. Siz gözəl olar ki, Suriyadan gələn ermənilərə hansısa şəkildə bir mesaj verəsiz ki, yerinizdən-yurdunuzdan olmayın, gec-tez, 1 ilə, 3 ilə Azərbaycan gəlib o yerlərdə öz suveren hüquqlarını bərpa edəcək və sizə orada yaşamaq çətin olacaq. Çünki başqasının torpağında yaşayırsız, ondandırsa, elə indidən torpağınızı müəyyənləşdirin, bir vasitəyə çevrilməyin. Suriyada sizin düşdüyün bəlalardan, o vəziyyətdən onlar bir alət kimi istifadə edirlər. Ona görə istifadə etmir, Dağlıq Qarabağa gətirmir ki, Suriya ermənisini çox istəyir, qayğısını çəkir, onun şəraitini yaxşılaşdırmaq istəyir. Yox, onu bir alətə çevirir. Əslində orada onun üçün ikinci bir bəla yaradır, o, mütləq oradan gedəcək. Suriya ermənisi gəlib heç vaxt nə Cəbrayılda, nə Xankəndində, nə də Qarabağın digər ərazilərində daimi yaşaya bilər. Çünki orada Azərbaycan öz suverenliyini, öz bayrağını orada ucaldacaq. Bəzən digər millətlər də gəlir. Onlara demək lazımdır ki, siz onların əlində alətə çevrilməyin, sizin vətəniniz Suriyadır, qalın elə Suriyada yaşayın. Gəlib ermənilərin sizi gah Qarabağa, gah ora-bura daşımaqla sizi daha da böyük bəlalara düçar eləyir. Övladlarınızı da yerindən-yurdundan etməyin.


Günay Elşadqızı / METBUAT.AZ

“Ermənistan o hadisədə sakitliyini itirdi, qorxu qazandı, zəifliyini gördü” – Polkovniklə müsahibə


Şahid olduğunuz hadisələrin video və ya fotosunu çəkərək bizə göndərin:
0552252950 (Whatsapp)
Загрузка...

RƏYLƏR

BU LAYİHƏNİN DİGƏR YAZILARI


Новости

Скрытая история млечного пути.

В апреле прошлого года, Амина Хелми чувствовал мурашки, пока ехала на работу в северные Нидерланды. Это никак не связано с погодой—это был чистый ожидании. Лишь несколькими днями раньше, поток данных был освобожден из Гайи, Европейского космического агентства (ЕКА), который был картографирование Млечного Пути в течение пяти лет. Астроном университета Гронингена и ее команда были гонки расчесывать через данные выводы о галактике, прежде чем другие сделали это первыми. Работая в быстрой перемотке, не могла заснуть от волнения, Хельми и ее коллеги знали, что они были на что-то. Команда была замечена набор 30,000 ренегат звезд. В отличие от других объектов, в основной части Млечного Пути, который орбиту в относительно плоскую форму диска, эти нонконформисты были двигаться назад, на орбитах, которые везли их из галактической плоскости. В течение недели группа работала, что световой Орды указывал на скрытые и особенно бурную главу в истории Млечного пути: банкротство-между молодые галактики и колоссальной спутником. Что зверь один раз обогнула Млечный Путь как планета вокруг звезды, но около восьми миллиардов до 11 миллиардов лет назад, эти два столкнулись, массово меняя галактического диска и россыпь звезд далеко и широко. Это последняя крупная авария галактики пережил, прежде чем он предполагал привычной форме спирали видел сегодня. Текст объявления Хотя сигнал о том, что древний аварии скрывался в простом виде в течение миллиардов лет, то только через данных ГАИ установлено, что астрономы наконец-то смогли его обнаружить. “Это просто невероятно, что смогли найти такую важную веху в истории Млечного Пути”, - говорит Хельми. Таких монументальных открытий становятся почти привычными благодаря Гайя. Миссия направлена в каталоге более одного миллиарда местных звезд, графиков их яркости, температуры, возраста, места и скорости. Именно эти последние два свойства, которые особенно поучительны для астрономов: до Гайи, ученые не хватало высокоточных измерений расстояния до многих звезд, а также то, что известно как правильное движение, или звездного движения по небу. Используя эту чрезвычайно важную информацию, исследователи могут—как Хельми и ее коллеги—охоты для групп объектов, путешествуя вместе в согласованных траекторий ссылки на общую историю. Скоростей звезд также может помочь астрономам проследить влияние темной материи—невидимого и еще-загадочной субстанции, которая составляет большую часть массы галактики и поворотах пути звезд, со своей гравитацией. Сотни статей были опубликованы данные с апреля Гайи 2018 выпуска. Они рисуют картину Млечного Пути, которая является гораздо более динамичной и сложной, чем представлялось ранее. Галактика кишит сюрпризами, в том числе и оттенками темной материи сгустки, что в конечном итоге может дать ученым лучше понять свойства непрозрачного материала. В начале, простой в месте находки уже были трансформационными, говорит астроном Василий Белокуров из Кембриджского университета, Великобритания, и еще они просто проблеск того, что грядет: “как мы видим Млечный Путь явно изменилась.” Разрушительное прошлое Солнечная система находится на окраине Млечного Пути, около 8000 парсек (26 000 световых лет) от галактического центра, на втором спиральном рукаве известный как Орион. Именно с этого насеста, глядя на огромные белые полосы, простирающиеся по ночному небу, что астрономы должны наметить структуру галактики.К середине 20-го века они нарисовали широкую картину, определяющую, что звезды Млечного Пути распределены в центральной выпуклости, обернуты змеиными звездными ветвями и окружены тонким сферическим ореолом. В 1970-х и 1980-х годах исследователи пришли к выводу, как эта структура создавалась на протяжении миллиардов лет, начиная с огромного облака темной материи, газа и пыли. Видимые компоненты разрушались в дискообразную структуру, которая затем увеличивалась, пожирая меньшие спутниковые галактики. Позже астрономы заполнили детали, используя наземные телескопы, чтобы повторно сфотографировать все ночное небо. Такие исследования позволили ученым более пристально вглядываться в крупномасштабные галактические объекты, такие как звездное гало, где они обнаружили остатки небольших галактик, которые были вытянуты в усеянные звездами потоки мусора. Но наземные исследования дают астрономам только столько информации о структуре Млечного Пути, главным образом потому, что размытие от турбулентной атмосферы Земли ограничивает то, насколько точно можно определить расстояния до звезд. И хотя скорость, с которой звезды движутся к Земле или от нее, можно измерить по изменению цвета, определить их правильное движение - и, следовательно, их полную трехмерную скорость - сложно, поскольку большинство объектов так мало движутся по небу в человеческом масштабе времени. Эта проблема затмила отношения между многими звездами - связи, которые могут быть обнаружены сходством в их движениях. Рекламное объявление Миссия Gaia общей стоимостью около 740 миллионов евро (844 миллиона долларов США), которая была утверждена в 2000 году и запущена 13 лет спустя, была предназначена для устранения этих пробелов. Облетая вокруг Солнца немного дальше, чем Земля, космический корабль снимает одни и те же звезды с разных позиций на своей орбите. Это позволяет астрономам измерять расстояние через величину, известную как звездный параллакс - бесконечно малые сдвиги в видимом положении объекта на небе, которые сопровождают изменение перспективы. Спутник ЕКА Hipparcos, который работал с 1989 по 1993 год, собирал аналогичные данные параллакса. Но точность Гайи в конечном итоге будет в 100 раз выше. И благодаря своей чувствительности он может проникать глубже в галактику: около 99 процентов из более чем одного миллиарда звезд, которые он наблюдает, никогда точно не определяли свои расстояния. В вычислительно интенсивном проекте исследователи Gaia создали график расположения каждой звезды относительно любой другой звезды, которую видит телескоп. Это позволило команде измерить скорость движения звезд по небу - их правильное движение. Затем, измеряя небольшие сдвиги в цвете звезд, астрономы могут получить информацию о том, как быстро объекты движутся к спутнику или от него вдоль линии его обзора. Комбинация двух измерений плюс расстояния, рассчитанные по Gaia, обеспечивают полное трехмерное движение звезд. Gaia может измерить движение в пределах прямой видимости самых ярких звезд, которые она видит, но наземные телескопы помогут измерить оставшиеся звезды. Знание, где находится каждая звезда и куда она идет, позволяет исследователям быстро выявлять скрытую историю Млечного Пути. Так было в случае древнего столкновения, исследованного Хелми и ее коллегами (см. «Слияние на ранних этапах формирования нашей галактики»). В их работе доказательство того, что когорта звезд, которые они обнаружили, имеет общее происхождение, было подкреплено данными наземного обзора неба Слоана (SDSS) в Нью-Мексико, который показал, что все члены ансамбля имели одинаковый химический состав. , Команда выбрала имя Гайя-Энцелад для галактической галактики, которая, как считается, была домом звезд. Энцелад был великаном, который произошел от Гайи в греческой мифологии. рассылка промо Так случилось, что Белокуров и его коллеги также нашли доказательства столкновения, используя информацию из предварительной публикации данных Гайи в 2016 году.Эти данные не включали показания правильного движения, но, сравнивая звездные позиции в этом наборе данных с наблюдениями SDSS, сделанными около десяти лет назад, команда могла видеть, как звезды перемещались за прошедшее время. Они заметили группу объектов, путешествующих вместе по эксцентричным орбитам, которые должны в конечном итоге перенести их из центра галактики на окраину. Похоже, что они произошли от одного крупного крушения, их общая история очевидна из-за сходства в содержании металла. Поскольку намеченные скорости сформировали форму колбасы, команда окрестила галактику Гайя древней карликовой галактикой, которая когда-то была домом звезд. Двойное именование привело к некоторой путанице в сообществе. Но как бы ни называли виновника, древнее слияние могло быть ключом к загадке Млечного Пути. Диск галактики состоит из двух компонентов: тонкий внутренний диск, содержащий газ, пыль и молодые звезды, расположен как заполнение Орео, внутри толстого внешнего диска, состоящего почти целиком из более старых звезд. Астрономы спорят, возник ли сначала толстый диск с газом и пылью, а затем конденсирующимися для образования более тонкого ядра, или же структура начиналась с тонкого диска, который затем был частично надут. Поскольку во время крушения "Gaia-Enceladus-Sausage" составляла значительную часть размера Млечного Пути, она бы откладывала много энергии в галактический диск, нагревая и расширяя его. Группа Хельми рассматривает это как знак в пользу сценария набухания и как свидетельство драматического искажения Млечного пути. Скорость, с которой такие ранее непростые идеи могут быть получены с использованием данных "Gaia", поразила исследователей. Астроном Кэтрин Джонстон из Колумбийского университета в Нью-Йорке вспоминает ажиотаж над статьей, опубликованной на следующий день после публикации данных в апреле, в которой показано, как движения около шести миллионов звезд возле Солнца выровнены по своеобразной спирали, похожей на раковину улитки Джонстон говорит, что эта модель, казалось, была отпечатком пальца, отпечатанным маленькой спутниковой галактикой, известной как Стрелец. Источник:scientificamerican.com

Теория Большого взрыва

Фраза «Большой взрыв» суммирует наиболее широко принятую научную теорию о том, как известная вселенная перешла в ее нынешнее состояние. Данные свидетельствуют о том, что период расширения начался около 13,8 млрд (± 200 млн) лет назад и продолжается с тех пор.Фактическая причина инфляции не была полностью определена, хотя базовая модель делает некоторые прогнозы, которые подтвердились. Существует много взглядов на то, что новая физика покажет о начале Вселенной - потому что это все еще открытый вопрос. В одном предложении пространство и время (пространство-время) начали существовать 13,8 миллиардов лет назад. В других предложениях Вселенная имеет инфляционные периоды. Еще в одном предложении существовала «мультивселенная» до того, как началась наша вселенная. Детали того, что произошло до 13,8 миллиардов лет назад (или, если это вообще имеет смысл), еще предстоит выяснить. Многие сходящиеся линии доказательств поддерживают модель Большого взрыва, в том числе: наблюдаемое расширение вселенной наблюдаемое космическое микроволновое фоновое излучение и его анизотропии наблюдаемые соотношения элементов, которые остались от ранней вселенной моделирование, включающее формирование галактики множество измерений (большинство из которых не имеют ничего общего с космологией), которые показывают, что темная материя реальна, а не просто «фактор выдумки» (как утверждают некоторые альтернативные теоретики и креационисты) Обратите внимание, что в отличие от того, что утверждают некоторые креационисты, теория Большого взрыва не пытается описать начальные условия или первопричину вселенной. Теория просто рассматривает развитие вселенной от ее чрезвычайно плотных и горячих ранних стадий до ее нынешней формы. (Сравните и сопоставьте, как теория эволюции также касается не происхождения жизни на Земле, а просто ее развития после ее возникновения.) Поучительно думать о Большом взрыве не как о локализованном взрыве, из которого вся материя удаляется, но скорее как равномерное расширение самого пространства. Наблюдатель в любой точке вселенной видит одно и то же: однородное распределение вещества повсюду, причем все больше и больше удаленных частей удаляются все быстрее и быстрее . содержание Происхождение модели Большого взрыва В течение сотен лет люди предполагали, что у Вселенной было начало - такие предположения предвещали предпосылку Большого взрыва. Астрономы, такие как Йоханнес Кеплер (1571-1630), утверждали, что вселенная была конечной по возрасту. Эдгар Аллан По в 1848 году рассматривал Вселенную как циклическую по своей природе, расширяющуюся и сжимающуюся из одного изначального состояния. По также верил, что время и пространство едины, почти за 100 лет до того, как Альберт Эйнштейн докажет это. В 1927 году бельгийский физик и католический священник Жорж Леметр предложил расширяющуюся модель вселенной, чтобы объяснить наблюдаемые красные смещения спиральных туманностей. Эдвин Хаббл предоставил данные наблюдений о красных смещениях галактик в 1929 году. Эйнштейн, сознательно подразумевая, что в его теории общей теории относительности 1915 года произошел Большой взрыв, доказал, что математические данные указывают на отправную точку времени и пространства. Жорж Леметр заметил значение Эйнштейна, и поэтому Леметр официально объявил модель Большого взрыва.В то время, однако, это не называлось «Большой взрыв». Лемэтр назвал это своей теорией «фейерверков», потому что он предполагал взрывное начало. Термин «Большой взрыв» появился только в 1949 году, когда Фред Хойл (сам являющийся сторонником модели устойчивого состояния) придумал термин «Большой взрыв» как уничижительный ярлык. Сам Эйнштейн предложил космологическую константу, чтобы поддержать теорию устойчивого состояния, будучи глубоко обеспокоенным представлением о том, что вселенная расширяется и может в конечном итоге сузиться, что привело к тому, что было названо «Большим кризисом». Позже он исправил это, назвав космологическую константу своей «самой большой ошибкой». В настоящее время, однако, считается, что Эйнштейн не промахнулся, когда создал космологическую постоянную, потому что в настоящее время космологическая постоянная считается символом темной энергии, которая представляет собой таинственную силу, вызывающую фактическое расширение пространства, означающее, что Большой Хруст не произойдет. Исходные предположения Есть два предположения, необходимых для построения Большого взрыва. Имеются эмпирические доказательства обоих этих предположений, и они считаются разумными, оправданными заявлениями, а не постулатами. Законы физики одинаковы везде во Вселенной и одинаковы на протяжении всей истории вселенной. В достаточно большом масштабе Вселенная является однородной и изотропной. Первое предположение является прямым, потому что а) нет доказательств обратного и б) без него вы могли бы также отказаться от какой-либо астрономии, астрофизики или космологии вообще, поскольку если физические законы в галактике Андромеды как-то отличаются от того, где мы живем, но различия настолько тонки, что мы не можем обнаружить никого из того, где мы находимся - ну, довольно трудно пойти туда и измерить их. Это предположение необходимо, потому что, когда мы говорим о том, как вещи взаимодействуют в галактических, гораздо менее универсальных масштабах, нам необходимо использовать общую теорию относительности. Намного лучше, если общая относительность применяется к другим галактикам так же, как к нашей. Второе предположение известно как космологический принцип, который имеет сильную эмпирическую поддержку. По сути, это более сильная версия принципа Коперника, которая гласит, что у Земли нет особого места в космосе. Что на самом деле говорит теория Большого взрыва «Распространенным заблуждением является то, что большой взрыв обеспечивает теорию космического происхождения. Это не так. Большой взрыв - это теория… которая очерчивает космическую эволюцию за доли секунды после того, что случилось с созданием вселенной, но ничего не говорит вообще о самом нулевом времени. И поскольку, согласно теории большого взрыва, взрыв - это то, что должно было произойти в начале, большой взрыв исключает взрыв. Он ничего не говорит нам о том, что ударил, почему он ударил, как он ударил, или, честно говоря, действительно ли он ударил вообще ". Брайан Грин, Ткань Космоса, мягкая обложка, с. 272, акцент в оригинале Несмотря на свое название, теория Большого взрыва ничего не говорит о том, как Вселенная возникла впервые. Другими словами, это ничего не говорит о самом Большом Взрыве. Все, что он говорит: «Хорошо, мы знаем законы физики в этих энергетических масштабах, поэтому мы можем экстраполировать обратно примерно до 10-43 секунд, но кроме этого мы понятия не имеем, что произошло; нам нужна квантовая теория гравитации для это." В этом разделе дается график теории большого взрыва. Эпоха Планка Эра Планка - это эра времени от абсолютного нуля до 10-43 секунд (одноименное время Планка) после Большого взрыва. У нас пока нет рабочей теории для этого промежутка времени и почти нет данных наблюдений - соответственно, мало что можно сказать об этом с уверенностью. Однако в эти короткие времена и при высоких энергиях ожидается, что гравитация будет такой же сильной, как и другие три фундаментальные силы (сильное, слабое и электромагнитное взаимодействие), и все четыре силы могут быть объединены в одну.Вселенная в те времена была очень маленькой, намного меньше субатомной частицы, горячей и гладкой, даже если бы, когда она начала расширяться, квантовые вариации начали вызывать небольшие колебания плотности на ней. Великая Эпоха Объединения Через 10-43 секунды Вселенная, все еще довольно крошечная, несмотря на то, что она несколько расширилась, остыла до 1032 К, в результате чего гравитация откололась от других трех сил. Хотя Стандартная модель физики элементарных частиц не может приспособиться к такой Великой Единой Теории (GUT), многие теории выходят за рамки Стандартной Модели, например, Суперсимметрия, может. В квантовой теории поля (описание взаимодействия частиц на фундаментальном уровне) частицы не имеют голых масс - масса является следствием процесса, называемого спонтанным нарушением симметрии. В высокосимметричных GUT частицы безмассовые. инфляция Концепция космической инфляции предполагает, что примерно через 10-36 секунд после начального момента, когда она остыла до 1028 К, Вселенная переживала период быстрого расширения, который сглаживал колебания плотности, упомянутые выше. Инфляция была разработана Аланом Гутом в начале 1980-х годов для решения некоторых проблем со стандартной теорией Большого взрыва. Это: Проблема горизонта: материя в современной Вселенной чрезвычайно однородна; плотность галактик и газовых облаков одинакова, независимо от того, в каком направлении мы смотрим. Кроме того, температура фотонов космического микроволнового фона с одного направления такая же, как с противоположного направления. Эти фотоны происходят из двух точек во вселенной, которые никогда не были в контакте. Все же как-то они одинаковой температуры! Единственный способ решить эту проблему состоял в том, что Вселенная очень быстро расширялась на ранних стадиях. Источник:rationalwiki.org